Smoks Hanne # 7.230 van 365

Gisteren heeft u het beeld de knikkerende jongen van Wijnand Schoenmaker kunnen zien. Vandaag laat ik nog een werk van zijn hand zien. Hoewel dat klopt niet helemaal, maar het beeld is wel gemaakt naar een ontwerp van Wijnand. Hij heeft namelijk jaren geleden een houten versie van de heks gemaakt. Dat hing aan de gevel van het VVVkantoor van Zelhem tot het in 2009 gestolen werd. De houten heks is nooit terug gevonden.

Hieronder kunt u het verhaal van Smoks Hanne lezen. Uiteraard in het Achterhoekse dialect.

In Zelhem woonde ‘s ’n heks. Eur name was Smoks-Hanne. Umdat ze altied rondsmokste met völs te grote klompen an. Bi-j ‘Lemkes Beumken’ in ’t bos, door woonde ze in ’n hut. Ze was veur raegen en veur wind, er taam’lek goed beschut. En op ’n bessem vlaog ze rond, maor nimmer aoverdag; Allenig in de ‘Oelenvlog’ en midden in de nacht. Ze zweefde aover ’t Zelhems darp en aover ‘Polheers Gracht’. Ze was ook stik zo ni’j niet meer en van een stark geslacht. En zakte ze op ’t land ’s neer en stond door wat te blujen, Dan kon i’j der vaste van op an, dan wol der niks meer grujen. ’n Jonge boer die lotten mos, was liever geen soldaot.
Die ging gewoon naor Hanne hen en vreug eur um eur raod. Ze zei: ‘Nei in ow ni-jste hemd, ’n Klaverblad van vier. Dan lot i-j ow der vast niet in. De road van Hanne, die was best. De boer hef eur als dank, toen ’t net zoo uut kwam, op ’n keer der ’n ni-je bessem veur elangd. Door vloag ze joren nog op rond, die was niet te verslieten. Totdat ze op ’n zeek’re dag ‘de klompen achteruit ging smieten’ De klompen vielen in ’t darp, tegen de Zelhemse toren, zodat ze door twee gaten deurhen ‘boorden’. Die gaten zitten der nog in en wordt gebruukt deur doeven. Soms kump de geest van Hanne der nog wel ’s deurstoeven. Op ’t laatst, toen was ze bi-jnao dood alleen ‘op ’t starven nao’, Dri-j dage lei ze door al hen, ze was onmundig tao. ‘Dat ik niet kan starven, ligt verdreid’ zei ze, ‘allenig in mien hemd. Dat is ’s zondags in mekare eneid, dat is mien alleen bekend’. Toen trokken ze eur ’t hemd van de rug en gaf ze meteen de laatste zucht. Dit is Smoks-Hanne eur verhaal. Ze gaf raod an armen en an rieken. En as i-j der meer van wetten wilt, mot i-j in Zelhem maor is kieken.

Fonte: https://www.eenwagenvolverhalen.nl/Streek-en-volksverhalen/smoks-hanne.html
Alle verhalen
© Een Wagen vol Verhalen

Meester G.J. Klopman (1864-1943) heeft het verhaal geschreven.

In het Nederlands is ook een verhaal geschreven. Dat gaat als volgt:

Ik woon bij ‘Lemkes Beumken’ in ’n hutje in ’t bos. Daar pluk ik ook mijn kruiden.
Zij noemen mij Smoks Hanne. Omdat ik altijd rondsmoks met veel te grote klompen aan.
Ik geef de mensen goede raad en kruiden tegen hun ziekten.

Ik vlieg op een bezem rond, maar nooit overdag.
Alleen avonds en midden in de nacht.
Op zekere dag verloor ik een klomp.
Die kwam tegen de kerktoren terecht, zodat die daar een gat in maakte.

In Zelhem is als dank, een standbeeld voor mij opgericht.

Wat daaraan opvalt is dat ze omgekeerd op de bezem zit en een blote voet heeft en 1 voet met een klomp eraan.

Veel is er van de echte Smoks Hanne niet bekend. Ze moet een kruidenvrouwtje geweest zijn, met genezende krachten en met helderziende gaven, ergens in de negentiende eeuw. De legendes die de mensen rond haar persoon hebben geweven zijn met de jaren echter steeds grootser en grotesker geworden. Inmiddels is ze gepromoveerd tot een soort goede toverheks

In 2012 (tijdens Halloween) werd er een kunststof versie van Smoks Hanne onthuld in Zelhem. Het is gemaakt door Meta Dame. Dat is een interessante dame met een atelier en therapiecentrum in Halle, bij Zelhem. Ik heb al eerder een kunstwerk van haar besproken. Zie http://www.centrumvoorkat.nl/ voor haar werk.

Inmiddels is Smoks Hanne een belangrijk symbool voor Zelhem geworden. Er is een restaurant naar haar vernoemd en er hangen afbeeldingen van haar boven de winkelstraten. Het dot denken aan kerstversieringen, maar dan met Smoks Hanne.

Op www.facebook.com/eendkuhwak plaats ik meer pixels van Smoks Hanne.

groetjes Kuh Wak




3

Vind je dit een leuk bericht? Geef een hartje!

3

Dit vind je misschien ook leuk

Laat een reactie achter

Wij gebruiken deze gegevens alleen om eventueel te kunnen reageren op je reactie of vraag, niet voor commerciële doeleinden zoals advertenties. De gegevens worden maximaal 6 maanden bewaard. Jouw e-mailadres zal niet gepubliceerd worden.